Perimenopauza ma swój słownik: FSH, STRAW+10, GSM, MRS, VMS. Część tych skrótów usłyszysz w gabinecie, część zobaczysz na wyniku badania, a resztę spotkasz w artykułach. Zebrałyśmy krótkie i konkretne definicje pojęć, które pojawiają się najczęściej, od hormonów i badań, przez skale i klasyfikacje, po metody leczenia.
Przy wielu hasłach znajdziesz odnośnik do tekstu, w którym rozwijamy temat. Wpisz szukane słowo w wyszukiwarkę albo skocz do wybranej litery. Polskie znaki nie są wymagane: wpisanie „mgla" znajdzie „mgłę mózgową".
Liczba pojęć w słowniku: 50
Nie znaleźliśmy takiego pojęcia. Sprawdź pisownię albo poszukaj krótszego fragmentu.
Hormon antymüllerowski, wskaźnik rezerwy jajnikowej. Używany w leczeniu niepłodności, ale nie służy do rozpoznawania perimenopauzy ani do przewidywania daty ostatniej miesiączki u konkretnej kobiety.
Jakie badania mają sensGrupa hormonów, w tym testosteron, wytwarzanych także u kobiet przez jajniki i nadnercza. Ich stężenie spada stopniowo z wiekiem, niezależnie od menopauzy.
Powtarzające się przerwy w oddychaniu podczas snu. Ryzyko rośnie po menopauzie, a u kobiet bywa przeoczony, bo objawia się inaczej niż w podręcznikowym opisie.
Bezdech senny u kobietTrudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu, wpływające na funkcjonowanie w ciągu dnia. W perimenopauzie często wiąże się z nocnymi potami, ale może mieć też inne przyczyny.
Terapia poznawczo-behawioralna. Ma udokumentowaną skuteczność wobec uciążliwości uderzeń gorąca i bezsenności, a także w leczeniu depresji okołomenopauzalnej.
Cykl, w którym nie dochodzi do owulacji. W perimenopauzie zdarza się coraz częściej, co zmienia rytm i obfitość krwawień.
Badanie gęstości mineralnej kości, nazywane też DXA. Służy do rozpoznania osteopenii i osteoporozy oraz do oceny ryzyka złamań.
Epizod depresyjny występujący w okresie przejścia menopauzalnego. Ma własne wytyczne leczenia z 2018 roku, obejmujące psychoterapię, leki przeciwdepresyjne, a w wybranych sytuacjach estradiol.
Nastrój i lęk w perimenopauzieNajsilniejszy z estrogenów, główny hormon płciowy kobiet w wieku rozrodczym. W perimenopauzie jego stężenie nie tyle spada, co waha się z cyklu na cykl.
Małe dawki estrogenu stosowane miejscowo na objawy moczowo-płciowe. Działa lokalnie, a wchłanianie do krwi jest minimalne.
Opcje leczeniaGrupa żeńskich hormonów płciowych wpływających na cykl, kości, naczynia, skórę i błony śluzowe. Ich wycofanie odpowiada za większość objawów menopauzy.
Co dzieje się z hormonamiBiałko magazynujące żelazo, wskaźnik jego zapasów w organizmie. Przy obfitych krwawieniach niedobór żelaza bywa częstą i łatwą do przeoczenia przyczyną zmęczenia.
Lek niehormonalny blokujący receptor neurokininy 3, stosowany w umiarkowanych i ciężkich objawach naczynioruchowych. Wymaga kontroli czynności wątroby.
Leczenie uderzeń gorącaZwiązki roślinne o budowie podobnej do estrogenów, obecne między innymi w soi. Dowody na ich skuteczność wobec uderzeń gorąca są ograniczone i niespójne.
Hormon folikulotropowy. Jego stężenie rośnie w miarę wygasania czynności jajników, ale w perimenopauzie waha się tak bardzo, że pojedynczy wynik niewiele mówi.
Co pokazuje FSHLek stosowany między innymi w objawach naczynioruchowych, szczególnie nocnych. Wymaga recepty i oceny lekarskiej.
Zespół moczowo-płciowy okresu menopauzy: suchość, pieczenie, ból przy współżyciu i dolegliwości ze strony układu moczowego. W odróżnieniu od uderzeń gorąca zwykle nie mija sam z czasem.
Stan niedoboru estrogenów. Może dotyczyć także młodych kobiet, na przykład przy przedwczesnej niewydolności jajników.
Hormonalna terapia zastępcza, w nowszym nazewnictwie menopauzalna terapia hormonalna. Najskuteczniejsza metoda leczenia objawów naczynioruchowych.
Kiedy zacząć HTZZmniejszona wrażliwość tkanek na insulinę. W tym okresie życia sprzyja jej spadek masy mięśniowej i zmiana rozkładu tkanki tłuszczowej.
Metabolizm w perimenopauzieKażde krwawienie odbiegające od dotychczasowego wzorca: między miesiączkami, po współżyciu, bardzo obfite albo po 12 miesiącach przerwy. Zawsze wymaga oceny lekarskiej.
Hormon luteinizujący, odpowiadający za wyzwolenie owulacji. Oznaczany głównie w diagnostyce niepłodności, a nie w rozpoznawaniu perimenopauzy.
Popęd seksualny. Na jego spadek w perimenopauzie składa się kilka czynników naraz: zmiany hormonalne, ból przy współżyciu, zmęczenie i nastrój.
Ostatnia miesiączka w życiu, rozpoznawana wstecznie po 12 miesiącach bez krwawienia. To jeden konkretny dzień, a nie okres.
Różnica między menopauzą a perimenopauząPotoczna nazwa przejściowych trudności z pamięcią, koncentracją i dobieraniem słów. W badaniach SWAN opisano pogorszenie pamięci werbalnej w okresie przemiany, zwykle nieprzybierające charakteru postępującego.
Menopauzalna terapia hormonalna, współczesne określenie HTZ. Obejmuje estrogen, a u kobiet z zachowaną macicą także progestagen.
Łagodne guzy mięśniówki macicy, częsta przyczyna obfitych krwawień w tym wieku. Bywają mylnie przypisywane samym hormonom perimenopauzy.
Menopause Rating Scale, kwestionariusz oceny nasilenia objawów w trzech obszarach: naczynioruchowym, psychicznym i moczowo-płciowym. Na nim opiera się nasz test objawów.
Przejdź do testu na perimenopauzęObjaw naczynioruchowy występujący w nocy, często wybudzający ze snu. To ten sam mechanizm co uderzenia gorąca, ale bardziej uciążliwy, bo rozbija sen.
Skąd się biorąFachowa nazwa uderzeń gorąca i nocnych potów, skracana jako VMS. Wynikają z zawężenia strefy termoneutralnej w mózgu.
Obniżona gęstość mineralna kości, jeszcze przed kryteriami osteoporozy. Sygnał do oceny ryzyka złamań i działań zapobiegawczych.
Choroba szkieletu z obniżoną gęstością kości i zwiększonym ryzykiem złamań. Utrata masy kostnej przyspiesza w okresie okołomenopauzalnym i przebiega bezobjawowo aż do pierwszego złamania.
Uwolnienie komórki jajowej z jajnika. W perimenopauzie występuje coraz rzadziej, ale dopóki się zdarza, możliwa jest ciąża.
Antykoncepcja w perimenopauzieMiędzynarodowa klasyfikacja przyczyn nieprawidłowych krwawień macicznych opracowana przez FIGO. Porządkuje diagnostykę: od polipów i mięśniaków po zaburzenia hormonalne i krzepnięcia.
Okres przejściowy prowadzący do ostatniej miesiączki oraz 12 miesięcy po niej. Trwa zwykle kilka lat i to w nim pojawia się większość objawów.
Wszystko o perimenopauziePrzedwczesna niewydolność jajników, czyli wygaśnięcie ich czynności przed 40. rokiem życia. Wymaga diagnostyki i zwykle leczenia hormonalnego, a nie samej obserwacji.
Okres po ostatniej miesiączce. Zaczyna się w dniu menopauzy, choć rozpoznać go można dopiero po roku bez krwawienia.
Określenie używane niejednoznacznie: raz na cały okres przed menopauzą, raz jako synonim perimenopauzy. W tekstach medycznych precyzyjniejsze są kryteria STRAW+10.
Syntetyczny odpowiednik progesteronu stosowany w terapii hormonalnej u kobiet z zachowaną macicą, aby chronić błonę śluzową macicy.
Hormon wytwarzany po owulacji. W cyklach bezowulacyjnych jego brak zmienia rytm i obfitość krwawień.
Receptor neurokininy 3 w podwzgórzu, uczestniczący w powstawaniu uderzeń gorąca. Punkt uchwytu nowej grupy leków niehormonalnych.
Pula pęcherzyków pozostałych w jajnikach. Zmniejsza się z wiekiem, ale jej ocena nie służy do rozpoznawania perimenopauzy.
Grupy leków przeciwdepresyjnych. W mniejszych dawkach zmniejszają także uderzenia gorąca, co bywa podwójną korzyścią przy współistniejących zaburzeniach nastroju.
Międzynarodowa klasyfikacja etapów starzenia reprodukcyjnego. Opisuje przemianę na podstawie rytmu cyklu: różnica 7 dni między kolejnymi cyklami oznacza fazę wczesną, a przerwy 60 dni i dłuższe fazę późną.
Objaw wynikający ze ścieńczenia i gorszego nawilżenia błony śluzowej przy niedoborze estrogenów. Skutecznie leczy się go miejscowo.
Study of Women’s Health Across the Nation, wieloletnie badanie obserwacyjne kobiet w średnim wieku. Z niego pochodzi między innymi mediana 7,4 roku trwania częstych objawów naczynioruchowych.
Badanie TSH ocenia czynność tarczycy. Jej zaburzenia dają objawy łudząco podobne do perimenopauzy: zmęczenie, zmiany masy ciała, wahania nastroju.
Jakie badania zrobićHormon obecny także u kobiet. Bywa rozważany przy utrzymującym się obniżeniu libido, po wykluczeniu innych przyczyn.
Nagła fala ciepła z zaczerwienieniem i poceniem, trwająca od kilkudziesięciu sekund do kilku minut. Najbardziej rozpoznawalny, ale nieobowiązkowy objaw perimenopauzy.
Wszystko o uderzeniach gorącaSystem domaciczny uwalniający lewonorgestrel, skracany jako LNG-IUS. Łączy antykoncepcję z leczeniem obfitych krwawień, a przy terapii hormonalnej chroni błonę śluzową macicy.
Antykoncepcja po 40Wypełnij test objawów. Dostaniesz podsumowanie oparte na skali MRS, gotowe do zabrania na wizytę.
Zastrzeżenie. Definicje mają charakter informacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Nie służą do samodzielnego rozpoznawania chorób ani doboru leczenia.
Perimenopauza.org to rzetelna wiedza o perimenopauzie, podana po ludzku. Tłumaczymy objawy, badania i leczenie na podstawie aktualnych wytycznych, żeby łatwiej było Ci zrozumieć swoje ciało. Bo to nie koniec, tylko nowy etap. A Ty wciąż jesteś sobą.
© 2026 perimenopauza.org. Wszelkie prawa zastrzeżone.
